Close Menu
  • Home
  • Kasuwanci
  • Nishadi
  • Features
  • Labarai
  • Siyasa
  • Tsaro
  • Wasanni
  • Karin Wasu
    • Noma da Kiwo
    • Sauyin Yanayi
    • Fasaha
Facebook X (Twitter) WhatsApp Telegram
Facebook X (Twitter) Instagram
MURYAR AREWA A YAU
Subscribe
  • Home
  • Kasuwanci

    JIGAWA PARTNERS PRESIDENTIAL CNG INITIATIVE TO EXPAND ALTERNATIVE ENERGY INFRASTRUCTURE

    October 14, 2026

    GWAMNATIN NIJERIYA NA SHIRIN RAGEWA A L’UMMAR KASAR FARASHIN MANFETUR

    October 8, 2026

    HARKAR TSARO A YANKIN SAMAR DA MANFETUR DA ISKAR GAS HAKKI NE NA KOWA DA KOWA KUMA ZAI BUNKASA TATTALIN ARZIKIN NIJERIIYA INJI RT HON DOGUWA

    September 23, 2026

    MULTI-AGENCY CONFERENCE ON HYDROCARBON CRIMES HOLDS IN IKOT EKPENE

    September 23, 2026

    GWAMNATIN JIHAR JIGAWA DA RANO AIR SUN RATTABA HANNU KAN FARA SUFURIN JIRAGEN ABUJA–DUTSE

    September 16, 2026
  • Nishadi

    DR BAFFA BABBA DAN AGUNDI YA TAYA HAJIYA NAJA, ATU MUHAMMAD MURNAR CIKA SHEKARU 70

    August 22, 2026

    RANAR HOTO TA DUNIYA VIEW BINDER MULTI MEDIA NA MAKARANTAR FASAHA TA JIHAR KANO (KANO POLY)TA KARRAMA MUHAMMAD IDRIS BANKWALE MAI HOTO BISA GUDU MAYAR DA YA BAYAR

    August 20, 2026

    WANI : MAGIDANCI MAI MATA BIYU A BAUCHI, YA KASHE DAN ACABA DON SAMUN KUDIN KARA AUREN MATA TA UKU

    October 22, 2025

    Qausain TV appoints Adam A. Zango as Director-General

    October 8, 2024

    Young Jonn Sets To Thrill Fans With Electrifying Performance In Abuja

    September 29, 2024
  • Features

    RE: ABBA ANWAR AND THE ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME: The BUSINESS of CASH-AND-CARRY CRITICISM AGAINST SEN. BARAU

    October 30, 2026

    ABBA ANWAR AND ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME THE BUSINESS OF CASH AND CARY AGAINST SEN BARAU

    October 29, 2026

    DOGUWA LAUNCHES CONSTRUCTION OF 17 CLASSROOM BLOCKS, ANNOUNCES MORE THAN 70 MULTI-MILLION-NAIRA DEVELOPMENT PROJECTS FUNDED FROM HIS PERSONAL POCKET.

    October 28, 2026

    2027ABBA KABIR MADE MY JOB EASY BY GARBA YUSUF ABUBAKAR

    October 28, 2026

    GWAMNATIN JIHAR JIGAWA ZAMU KAKKABE CUTAR RASHIN ABINCI MAI GINA JIKI DOMIN SAMUN AL,UMMA MAI CIKE DA KOSHIN LAFIYA

    October 27, 2026
  • Labarai

    GWAMNATIN JIHAR KANO TA BAWA HUKUMAR HANA SHA DA FATAUCIN MIYAGUN KWAYOYI TALLAFIN KAYAN AIKI

    October 23, 2026

    NUJ DEMAND FAIR RENTAL PROTECTION FOR JOURNALIST JAIL OVER FACEBOOK POST

    October 22, 2026

    KANO EMIRATE DISPUTE: IS EMIR SANUSI USING THE KOFAR MATA EID GROUND TRADERS’ PLIGHT TO UNDERMINE GOVERNOR ABBA’S SECOND-TERM AMBITIONS?

    October 19, 2026

    GOVERNOR. YUSUF CONGRATULATES Ooni OF IFE ON 52ND BIRTHDAY

    October 18, 2026

    Gov. YUSUF ASSURES TUNUBU OF NORTHERN SUPPORT FOR 2027 RE-ELECTION

    October 17, 2026
  • Siyasa

    RE: ABBA ANWAR AND THE ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME: The BUSINESS of CASH-AND-CARRY CRITICISM AGAINST SEN. BARAU

    October 30, 2026

    ABBA ANWAR AND ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME THE BUSINESS OF CASH AND CARY AGAINST SEN BARAU

    October 29, 2026

    DOGUWA LAUNCHES CONSTRUCTION OF 17 CLASSROOM BLOCKS, ANNOUNCES MORE THAN 70 MULTI-MILLION-NAIRA DEVELOPMENT PROJECTS FUNDED FROM HIS PERSONAL POCKET.

    October 28, 2026

    2027ABBA KABIR MADE MY JOB EASY BY GARBA YUSUF ABUBAKAR

    October 28, 2026

    EVERY KANO STATE LAWMAKER SHOULD SUPPORT GOVERNOR ABBA KABIR YUSUF, REGARDLESS OF PARTY AFFILIATION — Dr. Baffa BABBA DANAGUNDI

    October 26, 2026
  • Tsaro

    GWAMNATIN JIHAR KANO TA BAWA HUKUMAR HANA SHA DA FATAUCIN MIYAGUN KWAYOYI TALLAFIN KAYAN AIKI

    October 23, 2026

    DUKKANNIN SHUGABANNIN DA BASU TAUSAYAWA AL,’UMMAR WANNAN KASA BA SUMA ,ALLAH BA ZAI TAUSAYA MUSU BA

    October 16, 2026

    PCACC TA KAMA WANI BISA ZARGIN SAYAR DA GIDAN DAWAKIN GWAMNATI BA BISA KA’IDA BA A KANO

    September 30, 2026

    RUNDUNAR Y’AN SANDA A JIHAR KADUNA TA KAI SAMAME OFISHIN KAFAR YADA LABARAI TA JKD DA HAMADA RADIO DA TALBIJIN

    September 11, 2026

    STATE POLICE BILL: KANO MUST COMMENCE STRATEGIC PREPARATIONS FOR EFFECTIVE IMPLEMENTATION

    June 16, 2026
  • Wasanni

    DG DR,BAFFA BABBA DAN AGUNDI HAS DONATED THE SUM OF 8 MILLION NAIRA TO THE COUCHES AND FOOTBALL VETERANS

    August 20, 2026

    Dr BAFFA BABBA DAN AGUNDI HAS DONATED THE SUM OF 8 MILLION NAIRA TO THE COUCHES AND FOOTBALL VETERANS

    August 20, 2026

    Ndume Unity Cup 2025: Drama, Determination, and Dominance as Matchday 1 Unfolds.

    November 15, 2025

    MAGOYA BAYAN KUNGIYAR KWALLON KAFA TA KATSINA UNITED TA SUN RAUNATA YAN WASAN KUNGIYAR KWALLON KAFA TA BARAU FC TARE DA YIWA MOTOCIN BARAU FC ROTSE

    November 8, 2025

    NASARAR GIWA UNITED FILIN SUKUWA

    October 24, 2025
  • Karin Wasu
    1. Noma da Kiwo
    2. Sauyin Yanayi
    3. Fasaha
    4. View All

    AGRICULTURAL TRANSFORMATION: JIGAWA SENDS 65 SCHOLARS TO CHINA FOR ADVANCED TRAINING

    October 27, 2026

    GWAMNATIN JIHAR JIGAWA TA KULLA YARJEJENIYA DA WANI KAMFANIN KYANKYASAR KAJI NA KASAR INDIA

    October 24, 2026

    GWAMNATIN JIHAR JIGAWA TA FARA WANI SHIRIN INGANTA NA SAUYA FASALIN NOMA A JIHAR

    September 26, 2026

    GWAMNATIN JIHAR JIGAWA ZATAYI HAƊIN GWIWA DA KASAR MISRA WAJEN INGANTA HARKAR NOMA

    August 20, 2026

    MALIKAWA GARU :- PLANT A TREE TODAY TO FIGHT DESERTIFICATION

    October 16, 2025

    Zulum commissions housing complex for teachers in Mafa

    October 7, 2025

    NiMet Predicts Three-day Thunderstorm, Downpour Nationwide

    October 14, 2024

    NiMET Predicts Three-Day Thunderstorms From Monday

    October 1, 2024

    SCIENCE, RESEARCH AND INVESTMENT KEY TO JIGAWA’S AGRICULTURAL TRANSFORMATION -GOV NAMADI

    October 13, 2026

    Zulum: Borno begins export of plastic materials

    October 30, 2025

    Zamkah Technologies Has Signed MOU With Institute For Peace and Conflict Resolution (IPCR)

    September 9, 2025

    Digital Age: How Technology Impacts Modern Marriage

    September 29, 2024

    RE: ABBA ANWAR AND THE ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME: The BUSINESS of CASH-AND-CARRY CRITICISM AGAINST SEN. BARAU

    October 30, 2026

    ABBA ANWAR AND ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME THE BUSINESS OF CASH AND CARY AGAINST SEN BARAU

    October 29, 2026

    DOGUWA LAUNCHES CONSTRUCTION OF 17 CLASSROOM BLOCKS, ANNOUNCES MORE THAN 70 MULTI-MILLION-NAIRA DEVELOPMENT PROJECTS FUNDED FROM HIS PERSONAL POCKET.

    October 28, 2026

    2027ABBA KABIR MADE MY JOB EASY BY GARBA YUSUF ABUBAKAR

    October 28, 2026
MURYAR AREWA A YAU
Home » GWAMNATIN JIHAR JIGAWA TA BAYYANA SABABBIN BAYANAI KAN ILIMI, NOMA DA CI GABAN TATTALIN ARZIKI

GWAMNATIN JIHAR JIGAWA TA BAYYANA SABABBIN BAYANAI KAN ILIMI, NOMA DA CI GABAN TATTALIN ARZIKI

By Ali MuhammadOctober 14, 2026 Labarai 7 Mins Read
IMG 20261014 WA0023
Share
Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp

JIGAWA TA BAYYANA SABABBIN BAYANAI KAN ILIMI, NOMA DA CI GABAN TATTALIN ARZIKI

Gwamnatin Jihar Jigawa ta bayyana sabbin bayanai kan harkokin ilimi, noma da yanayin tattalin arzikin jihar, domin taimakawa wajen tsara manufofin ci gaba, inganta ayyukan gwamnati da kuma tabbatar da cewa ana yanke shawara bisa sahihan bayanai.

Gwamnan Jihar Jigawa, Malam Umar Namadi, ne ya bayyana waɗannan bayanai a ranar Talata, yayin wani taro da aka gudanar a Babban Ɗakin Taro na Musamman na Gidan Gwamnatin Jihar Jigawa da ke Dutse.

Bayanan sun ƙunshi rahotannin ƙididdiga guda huɗu, waɗanda suka haɗa da ƙidayar makarantun boko ta shekarar 2024/2025, ƙidayar cibiyoyin ilimin da ba na boko na yau da kullum ba, binciken tsarin ayyukan noma, da kuma binciken jimillar kuɗaɗen da tattalin arzikin Jihar Jigawa ya samar daga shekarar 2019 zuwa 2025.

Gwamna Namadi ya jaddada muhimmancin amfani da ingantattun bayanai wajen gano matsaloli, raba albarkatun ƙasa yadda ya dace da kuma auna nasarorin da ake samu a muhimman fannoni na ci gaban jihar.

Da yake jawabi a wajen taron, Gwamnan ya bayyana fitar da rahotannin a matsayin wani muhimmin mataki na ƙarfafa tsarin tattara ƙididdiga a jihar da kuma inganta yadda hukumomin gwamnati ke yanke shawara.

Ya ce, ƙididdiga ba wasu alkaluma kawai ba ne, domin su ne ginshiƙin tsara manufofin zamantakewa da tattalin arziki, tushen yanke shawara mai kyau da raba albarkatu bisa tsari, sannan kuma hanyar auna ayyukan gwamnati da tabbatar da riƙon amana.

ƘIDAYA TA BAYYANA YAWAN ƊALIBAI A MAKARANTUN JIGAWA

Rahoton ƙidayar makarantun shekarar 2024/2025 ya nuna cewa akwai ɗalibai 1,320,770 a makarantun firamare na gwamnati da masu zaman kansu, inda mata suka kai 752,921, adadin da ya kai kashi 57 cikin 100 na jimillar ɗaliban.

Rahoton ya kuma nuna cewa ɗalibai 999,130 suna karatu a makarantun firamare na gwamnati, yayin da ɗalibai 214,166 suke makarantun sakandare na ƙaramar sakandare, sannan ɗalibai 137,795 suke matakin babbar sakandare.

Haka kuma, binciken ya gano cewa yara 167,975 sun shiga tsarin karatun share fage na shekara guda kafin fara karatun firamare.

Dangane da cancantar malamai, kashi 84 cikin 100 na malaman firamaren gwamnati, kashi 83 na malaman ƙaramar sakandare, da kuma kashi 82 na malaman babbar sakandare suna da cancantar da ake buƙata.

Sai dai, rahoton ya nuna cewa har yanzu akwai ƙarancin malamai idan aka kwatanta da yawan ɗalibai. A makarantun firamare, malami guda yana da alhakin koyar da ɗalibai 96, yayin da a ƙaramar sakandare malami guda ke koyar da ɗalibai 57, sannan a babbar sakandare malami guda ke koyar da ɗalibai 38.

Gwamna Namadi ya ce sakamakon binciken ya ƙara tabbatar da buƙatar ɗaukar sababbin malamai da kuma inganta yadda ake tura su zuwa makarantun da suka fi buƙatarsu.

Ya bayyana cewa gwamnatin jihar tana ci gaba da ɗaukar matakan magance ƙarancin malamai, ciki har da ɗaukar ma’aikata da daidaita matsayinsu na aiki. Ya kuma yi nuni da bayar da takardun shaidar ɗaukar aiki ga malamai 2,020 a matsayin wani ɓangare na ƙoƙarin cike gibin ma’aikata a ɓangaren ilimi.

AN GANO CIBIYOYIN ILIMIN ADDINI DA NA MANYA 10,197

A karon farko, an gudanar da cikakken binciken ƙidayar cibiyoyin ilimin da ba na boko na yau da kullum ba a dukkan ƙananan hukumomi 27 na Jihar Jigawa.

Binciken ya gano cibiyoyi 10,197, waɗanda ke kula da ɗalibai da masu neman ilimi 1,116,289 a makarantun Islamiyya da Tsangaya, da cibiyoyin ilimin manya, da kuma shirye-shiryen koyon sana’o’i.

Rahoton ya kuma yi nazari kan jin daɗi da yanayin rayuwar almajirai, inda ya nuna cewa kashi 66 cikin 100 na almajiran sun dogara da tallafin al’umma wajen samun abincin yau da kullum.

Haka kuma, binciken ya gano manyan matsalolin muhalli da masauki, inda kashi 61.1 cikin 100 na wuraren kwana ke buƙatar manyan gyare-gyare, yayin da kashi 3.5 cikin 100 ba su dace da amfani ba.

A ɓangaren ilimin manya, mata sun kai kashi 71.1 cikin 100 na masu karatu. Haka kuma, daga cikin waɗanda ke koyon sana’o’i da ƙwarewa guda 2,462, mata 1,804 ne.

Gwamna Namadi ya bayyana cewa sakamakon binciken zai taimaka wajen inganta tsarin ilimin Tsangaya, kula da jin daɗin ɗalibai, faɗaɗa ilimin manya da kuma bunƙasa koyon sana’o’i.

Ya ce gwamnatin jihar ta kafa Hukumar Ilimin Tsangaya domin jagorantar sauye-sauye da inganta wannan fanni na ilimi.

AN GUDANAR DA BINCIKE A GIDANAN MANOMA 955,410

A ɓangaren noma, binciken tsarin ayyukan noma ya shafi gidaje 955,410 na manoma, inda aka yi nazari kan noman amfanin gona, kiwon dabbobi, mallakar filayen noma, ban-ruwa da kuma samun tallafin ayyukan noma.

Binciken ya nuna cewa gidaje 943,563 suna gudanar da noman amfanin gona, yayin da gidaje 705,952 suke harkar kiwon dabbobi.

Sai dai, samun wasu muhimman ayyukan tallafi ga manoma ya kasance ƙalubale. Rahoton ya nuna cewa kashi 7.1 cikin 100 ne kawai na gidajen manoma ke samun ziyara ko hulɗa da jami’an fadada ilimin noma, yayin da kashi 3.9 ke samun rancen kuɗi, sannan kashi 1.9 ne kawai suke cikin ƙungiyoyin haɗin gwiwar manoma.

Binciken ya kuma gano cewa kashi 91.1 cikin 100 na gidajen manoma ba sa rubuta bayanan ayyukan gonakinsu, yayin da amfani da tsarin ban-ruwa ya kai kashi 15.1 cikin 100.

Dangane da wadatar abinci, kashi 25.2 cikin 100 na gidajen manoma suna da cikakkiyar wadatar abinci, yayin da kashi 34.3 cikin 100 suke fuskantar matsanancin ƙarancin abinci.

Gwamna Namadi ya ce sakamakon binciken zai zama jagora wajen samar da shirye-shiryen faɗaɗa ban-ruwa, ƙarfafa ayyukan fadada ilimin noma, inganta samun rancen kuɗin noma, bunƙasa ƙungiyoyin haɗin gwiwar manoma da kuma hanzarta sauya noma zuwa tsarin kasuwanci mai ɗorewa.

TATTALIN ARZIKIN JIGAWA YA SAMU ƘARUWA

Haka kuma, binciken tattalin arzikin Jihar Jigawa ya samar da bayanai kan yanayin tattalin arzikin jihar da yadda yake tafiya.

Rahoton ya nuna cewa jimillar kuɗaɗen da tattalin arzikin jihar ya samar a farashin kasuwa na lokacin, wato Nominal Gross Domestic Product (GDP), ya tashi daga naira tiriliyan 3.62 a shekarar 2019 zuwa naira tiriliyan 5.65 a shekarar 2023.

Wannan yana nuna ƙaruwa da kashi 35.92 cikin 100 a tsawon lokacin da aka yi nazari a kai.

Gwamna Namadi ya bayyana cewa bayanan za su taimaka wajen jawo masu zuba jari, faɗaɗa hanyoyin samun kuɗaɗen shiga, samar da ayyukan yi da kuma tsara manufofin ci gaba na dogon lokaci.

GWAMNA NAMADI YA BA DA UMARNIN AMFANI DA BAYANAN WAJEN TSARA KASAFIN KUƊI

Domin tabbatar da cewa rahotannin sun haifar da sakamako mai ma’ana, Gwamna Namadi ya umurci Hukumar Ƙididdiga ta Jihar Jigawa da ta yi aiki tare da Ma’aikatar Kasafin Kuɗi da Tsare-tsaren Tattalin Arziki, da sauran ma’aikatu, hukumomi da sassan gwamnati.

Ya ce ya kamata a shigar da bayanan cikin nazarin ayyukan sassa daban-daban, dabarun ci gaba na matsakaicin lokaci da kuma tsarin shirya kasafin kuɗin jihar.

Haka kuma, Gwamnan ya umarci hukumomin gwamnati da su riƙa haɗa kai da Hukumar Ƙididdiga tun daga lokacin tsara bincike, tattara bayanai, tantance sahihancinsu, nazarinsu har zuwa lokacin wallafawa.

A cewarsa, wannan mataki zai taimaka wajen guje wa maimaita ayyukan tattara bayanai, rage kuɗaɗen gudanarwa da kuma kare sahihancin ƙididdigar da gwamnati ke fitarwa.

Gwamna Namadi ya jaddada cewa bai kamata a bar waɗannan rahotanni a kan tebura ko a cikin ma’ajiyar takardu kawai ba, sai dai a yi amfani da su wajen aiwatar da ayyukan da za su kawo sauyi a rayuwar al’umma.

Ya ce ainihin amfanin rahotannin zai bayyana ne ta hanyar ingantattun makarantu, faɗaɗa damar samun ilimi, bunƙasa noma, ƙarfafa tattalin arziki da inganta ayyukan da jama’a ke samu daga gwamnati.

A ƙarshe, Gwamna Malam Umar Namadi ya sake jaddada aniyar gwamnatinsa ta gudanar da mulki bisa sahihan bayanai, tabbatar da aiwatar da manufofi yadda ya kamata da kuma riƙon amana wajen samar da ci gaba mai ɗorewa ga al’ummar Jihar Jigawa.

Share. Facebook Twitter LinkedIn Email Telegram WhatsApp

Related Posts

GWAMNATIN JIHAR KANO TA BAWA HUKUMAR HANA SHA DA FATAUCIN MIYAGUN KWAYOYI TALLAFIN KAYAN AIKI

NUJ DEMAND FAIR RENTAL PROTECTION FOR JOURNALIST JAIL OVER FACEBOOK POST

KANO EMIRATE DISPUTE: IS EMIR SANUSI USING THE KOFAR MATA EID GROUND TRADERS’ PLIGHT TO UNDERMINE GOVERNOR ABBA’S SECOND-TERM AMBITIONS?

GOVERNOR. YUSUF CONGRATULATES Ooni OF IFE ON 52ND BIRTHDAY

Gov. YUSUF ASSURES TUNUBU OF NORTHERN SUPPORT FOR 2027 RE-ELECTION

KANO POLITICAL APPOINTEES FORUM CELEBRATES SENATOR BASHER LADO AT 60

Add A Comment
Leave A Reply Cancel Reply

Latest Posts

RE: ABBA ANWAR AND THE ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME: The BUSINESS of CASH-AND-CARRY CRITICISM AGAINST SEN. BARAU

October 30, 2026

ABBA ANWAR AND ANYWHERE BELLE FACE SYNDROME THE BUSINESS OF CASH AND CARY AGAINST SEN BARAU

October 29, 2026

DOGUWA LAUNCHES CONSTRUCTION OF 17 CLASSROOM BLOCKS, ANNOUNCES MORE THAN 70 MULTI-MILLION-NAIRA DEVELOPMENT PROJECTS FUNDED FROM HIS PERSONAL POCKET.

October 28, 2026
Advertisement
© 2026 MURYAR AREWA A YAU. Developed ny: ENGRMKS & CO.
  • Home
  • About Us
  • Disclaimer
  • Get In Touch
  • Privacy Policy

Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.